Proefproject dynamisch peilbeheer biologische landbouw in veenweidegebied

veenweidevisie

Biologische landbouw is een natuurlijke vorm van landbouw waarbij geen gebruik wordt gemaakt van kunstmest en/of chemisch-synthetische pesticiden. Het beheer van de bodem is bij deze vorm van landbouw cruciaal. En een belangrijk onderdeel hierbij is de grondwaterstand (wat voor een groot deel de water-luchtverhouding in de bodem bepaalt). De grondwaterstand kan worden gereguleerd door een goed peilbeheer. Het probleem is dat de boer het peil niet kan beheren maar dat dit gebeurt door het waterschap. Het door de boer beheren van de grondwaterstand middels peilbeheer is daardoor onmogelijk geworden.

 

Doel van dit project is ervaring op te doen met dynamisch peilbeheer. Bij droge perioden een hoger waterpeil en bij natte perioden zorgen voor waterpeil wat een snelle afstroming mogelijk maakt.

 Achtergrond

Op veengronden is het grondwater bepalend voor het functioneren van de bodem. Bij een te lage grondwaterstand ontstaan gunstige omstandigheden voor de mineralisatie[1] van de organische stof omdat er veel lucht (met zuurstof) beschikbaar is voor het bodemleven. Deze mineralisatie is verantwoordelijk voor de inklinking van de veengronden. Bijkomend effect is dat ten gevolge van de mineralisatie kooldioxide ontstaat wat te boek staat als een broeikasgas.

De grondwaterstand kan ook te hoog zijn. Het gevolg daarvan is dat het gewenste bodemleven ‘verdrinkt’. (Dit gebeurd veelvuldig in natuurgebieden.)

De mineralisatie neemt af door het zuurstoftekort in de bodem waardoor er minder voedingsstoffen voor de planten beschikbaar komen. Bijkomend effect is dat er meer denitrificatie[2] optreedt. Hierbij ontstaat lachgas. Dit is een sterk broeikasgas. Omdat de organische stof in de bodem in mindere mate wordt afgebroken zal de vorming van organische stof de afbraak ervan overheersen en het gevolg is vervening.

Het verlagen van het grondwaterpeil in veengebieden is in de landbouwgebieden nog steeds gebruikelijk. Het doel ervan is vooral om de draagkracht van de grond te verhogen en het groeiseizoen te verlengen. De keerzijde is dat door de hogere mineralisatie een deel van de organische stof wordt afgebroken (‘verbrand’) waarbij de in de bodem vastgelegde koolstof als kooldioxide (broeikasgas) in de atmosfeer komt en de bodem inklinkt.

Project

De FBBF wil een proefproject starten waarbij biologische bedrijven op veengrond zelf het peilbeheer doen. Juist omdat de biologische boer belang heeft bij een duurzaam bodembeheer zonder inklinking en verdroging, is het kunnen beheren van de grondwaterstand hierbij essentieel. Een goed grondwaterstandbeheer  voorkomt extra emissie van broeikasgassen en het inklinken en komt bovendien de productiviteit van deze biologische gronden ten goede omdat de omstandigheden voor het bodemleven geoptimaliseerd worden gehouden.

De maatschappelijke doelen (behouden Friese veenweide waarden, biodiversiteit, weidevogelbeheer, verlagen broeikasgasuitstoot)  gaan in dit project samen met die van de biologische boer. De kans dat deze maatschappelijke doelen worden gehaald zijn daarmee groot.

Geïnteresseerde biologische bedrijven op, (klei op )veengrond en/of natuurgronden kunnen zich melden bij het bestuur.


[1] Mineralisatie is de omzetting van organische stof in voor de plant opneembare stoffen door het bodemleven.

[2] Denitrificatie is de omzetting van nitraat in lachgas en stikstofgas door het bodemleven.

Deze site maakt gebruik van cookies Meer over cookies